Οικονομικό Σπουδαστήρι

Οικονομικό Σπουδαστήρι
Γι'Αυτούς που Θέλουν Εξειδίκευση

Παρασκευή, 26 Απριλίου 2019

Ο Raymond Ibrahim συζητά με τη Φωτεινή Μαστρογιάννη για το Ισλάμ

Ο Ρέιμοντ Ιμπραήμ (Raymond Ibrahim) είναι Αμερικάνος, αιγυπτιακής καταγωγής και Χριστιανός Κόπτης στο θρήσκευμα. Είναι γνωστός για το συγγραφικό και δημοσιογραφικό του έργο και για την εξειδίκευσή του σε θέματα της Μέσης Ανατολής και του Ισλάμ.
Εχει διδάξει σε πανεπιστήμια όπως είναι το National Defense College, έχει παράσχει συμβουλευτικές υπηρεσίες στο αμερικανικό δημόσιο και ειδικότερα στο U.S. Strategic Command,το Defense Intelligence Agency, το Near East τμήμα της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσσου και είναι διευθυντής στο think tank Middle East Forum που εδρεύει στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ. Σήμερα  είναι Judith Friedman Rosen Writing Fellow στο Middle East Forum.


Αγαλμα του Χριστού λερωμένο με αίμα στην εκκλησία του Αγίου Σεβαστιανού στη Σρι Λάνκα*



Φωτεινή Μαστρογιάννη: Ρέιμοντ, γίνονται συνεχείς βανδαλισμοί στις ευρωπαϊκές χριστιανικές εκκλησίες. Τα ΜΜΕ τους «κρύβουν». Γιατί θεωρείς ότι επικρατεί τέτοια μυστικότητα στο θέμα;



Raymond Ibrahim: Το κρύβουν γιατί εάν αποκαλυφθεί η αλήθεια, θα καταρρεύσει το «αφήγημα» που υποστηρίζει ότι οι μουσουλμάνοι είναι ήπιοι και ανεκτικοί και ότι οι μετανάστες χρειάζονται βοήθεια και ευημερία. 

Εξάλλου, οι άνθρωποι που εσκεμμένα βεβηλώνουν τους ιερούς τόπους της χώρας υποδοχής τους και ασχολούνται με όλων των ειδών θρησκευτικά (δηλαδή «ισλαμικά») υποκινούμενες ενέργειες, δεν είναι το είδος των ανθρώπων που αξίζουν την προσφορά ασύλου ή βοήθειας. 


ΦΜ: Ο μουσουλμανικός πληθυσμός στην Ευρώπη έχει γίνει επιθετικός στα χριστιανικά σύμβολα. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές αρχές επιδεικνύουν ιδιαίτερη ανοχή στις πράξεις αυτές. Θεωρείς ότι υπάρχει κάποια πολιτική ατζέντα όσον αφορά αυτή την ανοχή;

Raymond Ibrahim

RI: Ναι, εάν και οι άθεοι, οι φιλελεύθεροι, οι αριστεριστές, οι υλιστές - και ότι άλλο όνομα μπορεί να έχουν - έχουν διαφορετικές αξίες από τους μουσουλμάνους ωστόσο, όσον αφορά τον Σταυρό του Χριστού μισούν τόσο αυτόν όσο και αυτούς που τον λατρεύουν. Συνεπώς, οι ευρωπαϊκές αρχές κωφεύουν όσον αφορά αυτές τις ενέργειες κατά των χριστιανικών συμβόλων και εκκλησιών γιατί οι ίδιες τα περιφρονούν. Να θυμάσαι: ο εχθρός του εχθρού μου είναι ο φίλος μου. Για τους αγωνιστές υλιστές/κοσμικούς ο κίνδυνος δεν είναι το Ισλάμ που τους φαίνεται ξένο, μακρινό και πιθανά διαχειρίσιμο αλλά η χριστιανική κληρονομιά που τους περιβάλλει και προφανώς τους κρίνει.


ΦΜ: Η Ευρώπη δέχεται μαζικά κύματα μετανάστευσης από την Ασία και την Αφρική, κυρίως μουσουλμανικού θρησκεύματος. Η Ελλάδα, ως μία από τις ευρωπαϊκές χώρες εισόδου, έχει μετατραπεί σε ένα μεγάλο στρατόπεδο συγκέντρωσης προσφύγων. Παράλληλα, πολλές ευρωπαϊκές χώρες κλείνουν τα σύνορά τους. Ποια θεωρείς ότι θα είναι η εξέλιξη αυτής της κατάστασης;



RI: Σίγουρα δεν είναι καλό για την Ελλάδα γιατί υπό αυτές τις
συνθήκες θα κατακλυσθεί από μουσουλμάνους μετανάστες. Εδώ είναι και η ειρωνεία: για μία σχεδόν χιλιετία, από το ξεκίνημα των ισλαμικών κατακτήσεων το 630 μ.Χ. μέχρι το 1453 μ.Χ. η Ελλάδα, με τα τείχη της Κωνσταντινούπολης, είχε την ευθύνη να κρατήσει το σπαθί του Ισλάμ μακριά από την Ανατολική Ευρώπη. Σήμερα, όμως, με τη θέλησή της, δέχεται ολοένα και αυξανόμενα πλήθη μουσουλμάνων που αρκετοί από αυτούς επιδεικνύουν και ασκούν την παλιά ισλαμική εχθρότητα για τους Χριστιανούς/Ευρωπαίους «άπιστους».  

ΦΜ: Θεωρείς ότι έχουν στοχοποιηθεί οι Χριστιανοί; 6.000 νεκροί Χριστιανοί στη Νιγηρία, η σφαγή στη Σρι Λάνκα - όλα αυτά μας κάνουν να υποθέσουμε ότι οι Χριστιανοί έχουν γίνει στόχος. Ακόμα και ο Αμερικανός Χριστιανός Ορθόδοξος ιερέας Rod Dreher στο βιβλίο του «The Benedict Option» αναφέρει ότι οι Χριστιανοί έχουν στοχοποιηθεί ακόμα και στις ΗΠΑ. Ισχύει κάτι τέτοιο;


RI: Ναι, ισχύει. Οπως είπα και προηγουμένως, οι Χριστιανοί,
ιστορικά είχαν πολλούς περισσότερους εχθρούς από τους μουσουλμάνους. Αυτοί οι εχθροί είχαν και έχουν κοινό στόχο με τους μουσουλμάνους που δεν είναι άλλος παρά η κοινή αποστροφή τους για τον Χριστιανισμό. 
Αυτό έχει και ιστορικό προηγούμενο. Ο πρωταρχικός λόγος για τον οποίο οι Βίκινγκς που μισούσαν τον Χριστό υποδούλωσαν τους Χριστιανούς ήταν για να τους πουλήσουν σε μουσουλμανικά χαλιφάτα τα οποία πλήρωναν πολύ καλά. Για να μιλήσουμε για τη σύγχρονη Αμερική, οι φιλελεύθεροι και οι προοδευτικοί που φωνάζουν για τον παραδοσιακό («καταπιεστικό») Χριστιανισμό συμμαχούν με το Ισλάμ παρά τις πραγματικά καταπιεστικές ιδιότητες του τελευταίου. 
Οι φεμινίστριες καταγγέλουν τη χριστιανική «πατριαρχία» αλλά δεν λένε τίποτα εναντίον της μεταχείρισης των γυναικών ως κινητή περιουσία από τους μουσουλμάνους. 
Οι ομοφυλόφιλοι μάχονται κατά των χριστιανικών αρτοποιείων γιατί δεν τους φτιάχνουν κέικ αλλά δεν λένε τίποτα για τις μουσουλμανικές εκτελέσεις των ομοφυλοφίλων. 
Οι πολυπολιτισμικοί καταγγέλουν τους Χριστιανούς που αρνούνται να αποκηρύξουν την πίστη τους έτσι ώστε να γίνουν συμβατοί στις θρησκευτικές ευαισθησίες των μουσουλμανικών μειονοτήτων αλλά δεν λένε τίποτα εναντίον της παγιωμένης και ανοικτής μουσουλμανικής δίωξης των Χριστιανών σε όλο τον κόσμο. Οπως είπαμε ο λόγος είναι απλός: για τους αντιχριστιανούς κοσμικούς/υλιστές στη Δύση ισχύει το «ο εχθρός [Ισλάμ] του αληθινού μου εχθρού [Χριστιανισμός] είναι ο φίλος μου».

ΦΜ: Είσαι Χριστιανός Κόπτης αιγυπτιακής καταγωγής. Ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση με τους Κόπτες στην Αίγυπτο;

RI: Ενώ οι Κόπτες σε όλη την Αίγυπτο ζουν καθημερινά με διακρίσεις και ταπεινώσεις, αυτοί όμως που ζουν στην Ανω Αίγυπτο διώκονται. Δεν έχουν αρκετές εκκλησίες και κάθε φορά που φημολογείται ότι μπορεί να ανοίξει μία νέα εκκλησία - ή ότι μπορεί να ανακαινιστεί μια παλιά ή ακόμη και ότι ένα σπίτι χρησιμοποιείται ως εκκλησία - τότε εξεγείρονται οι μουσουλμάνοι και επιτίθενται στους Κόπτες και καίνε τα σπίτια τους. 
Οι απαγωγές και ο αναγκαστικός προσηλυτισμός Χριστιανών Κοπτών κοριτσιών είναι επίσης ένα σημαντικό πρόβλημα σε πολλά από αυτά τα χωριά. Επειτα, υπάρχουν και οι συνεχείς ισλαμικές τρομοκρατικές επιθέσεις στις Κοπτικές εκκλησίες και στα μοναστήρια που έχουν αφήσει, τα τελευταία χρόνια, αρκετές εκατοντάδες νεκρούς και/ή ακρωτηριασμένους ενώ ο πληθυσμός τρομοκρατείται με γεωμετρική πρόοδο. 

ΦΜ:  Το Ισλάμ είχε στρατιωτικές αντιπαραθέσεις με το Βυζάντιο. Το αποτέλεσμα ήταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία η οποία κατέληξε σε μία σκλαβιά 400 περίπου χρόνων των Βαλκανικών χωρών οι οποίες είχαν κυρίως πληθυσμό Χριστιανό Ορθόδοξο. Οι Οθωμανοί ήθελαν να κατακτήσουν τη Δυτική Ευρώπη. Θεωρείς ότι η επιθετικότητα του μουσουλμανικού στοιχείου εναντίον της Χριστιανικής Ευρώπης είναι από τότε ή είναι το αποτέλεσμα της οικονομικής καταπίεσης των Ασιατικών και Αφρικανικών χωρών από την αποικιοκρατία των Δυτικοευρωπαίων; 


RI: Προέρχεται από εκείνη την χρονική περίοδο. Η σημερινή μουσουλμανική εχθρότητα - για να μην αναφερθώ στις επιθέσεις εναντίον των Χριστιανών και των εκκλησιών - καθρεφτίζει τη μουσουλμανική εχθρότητα του παρελθόντος. 
Η συνέχεια είναι ακλόνητη, η οικονομία και άλλοι «υλικοί» παράγοντες δεν επαρκούν για να εξηγήσουν το μίσος και τη βία. Αυτό αναφέρω σχεδόν σε κάθε σελίδα του τελευταίου μου βιβλίου 

Για μία χιλιετία τουλάχιστον, οι μουσουλμάνοι επιτίθεντο στους Χριστιανούς και στους Ευρωπαίους, κατέστρεφαν τις εκκλησίες τους, τους σταυρούς και τις εικόνες τους, σκλάβωναν και βίαζαν τις γυναίκες και τα παιδιά τους. Και το έκαναν - και ανοικτά είπαν ότι το έκαναν - στο όνομα του Ισλάμ, όχι για οικονομικούς ή άλλους λόγους.

Σήμερα, μουσουλμάνοι όπως είναι αυτοί του Ισλαμικού Κράτους, καταδεικνύουν ότι το μίσος και η βία εναντίον των Χριστιανών και άλλων μη- μουσουλμάνων είναι προϊόν των ισλαμικών διδασκαλιών και δεν είναι προϊόν των οικονομικών, αποικιοκρατικών και άλλων «παραπόνων». Είναι οι Δυτικοί πολιτικοί και τα ΜΜΕ που αναφέρουν αυτούς τους παράγοντες για να εξηγήσουν την ισλαμική εχθρότητα και βία.


Φωτεινή Μαστρογιάννη

ΦΜ: Σε ευχαριστώ πολύ!












* Η φωτογραφία είναι από το ιστολόγιο του Raymond Ibrahim - https://www.raymondibrahim.com/

Δευτέρα, 25 Μαρτίου 2019

Μίμηση και Ανθρώπινη Συμπεριφορά


Φωτεινή Μαστρογιάννη



Η μίμηση είναι στοιχείο της ανθρώπινης συμπεριφοράς η οποία δεν παύει ποτέ να μας εκπλήσσει. Η μίμηση είναι παντού. Οι άνθρωποι αντιγράφουν τον τρόπο ένδυσης κάποιου, το κούρεμά του, τον τρόπο ζωής του ακόμα και τα γραπτά του. Ακόμα και στο γέλιο, δεν έχουμε παρατηρήσει ότι το γέλιο είναι μεταδοτικό και όταν γελά κάποιος αρχίζουν και οι υπόλοιποι να γελούν; Κάποιοι εκνευρίζονται όταν τους μιμούνται ενώ κάποιοι άλλοι το θεωρούν κολακευτικό. Τι συμβαίνει όμως;
two people sitting beside each other

Το στοιχείο της μίμησης ως στοιχείο επιρροής στις σχέσεις των ανθρώπων αναφέρεται σε πολλά βιβλία μάρκετινγκ αλλά και δημοσίων σχέσεων. Ο στόχος είναι η δημιουργία καλής πρώτης εντύπωσης και θετικών σχέσεων με τους άλλους.

Η μίμηση γίνεται μέσω της στάσης του σώματος όπως είναι για παράδειγμα το παίξιμο με το στυλό, το κούνημα του ποδιού, το απαλό τρίψιμο στο σώμα, την κλίση του σώματος προς τον άλλο αποφεύγοντας όμως κινήσεις που δείχνουν επιβολή και δύναμη ή ακόμα και με τον λόγο όπως είναι για παράδειγμα η χρήση παρόμοιων προτάσεων. Ο τρόπος αυτός της μίμησης είναι «υπόγειος» και ο άλλος δεν μπορεί να τον παρατηρήσει. 


Η μίμηση γίνεται ασυνείδητα, το σημαντικό όμως είναι ότι δεν μιμούμαστε τον οποιονδήποτε διαρκώς. Μιμούμαστε περισσότερο τα άτομα που βρίσκονται κοντά μας και ειδικότερα αυτά τα οποία μας ενδιαφέρουν και προσέχουμε ειδικότερα εάν σχετιζόμαστε ή θέλουμε να σχετιστούμε με αυτά με κάποιον τρόπο π.χ. ερωτικός σύντροφος, φίλος κτλ. Μιμούμαστε τα άτομα που μας ενδιαφέρουν, αισθανόμαστε συναισθηματικά κοντά τους ή θέλουν να μας συμπαθήσουν. Όσο δε περισσότερο μας αρέσει ένα άτομο τόσο περισσότερο το μιμούμαστε. 

Έχει παρατηρηθεί, ότι η μίμηση μας κάνει να γινόμαστε περισσότερο κοινωνικοί. Για τις δε ερωτικές σχέσεις, το άτομο που μιμείται τον σύντροφο που τον ενδιαφέρει φαίνεται πιο ελκυστικό στα μάτια του. Ειδικότερα στις ερωτικές σχέσεις, οι άντρες δίνουν περισσότερη σημασία στην εξωτερική εμφάνιση των γυναικών και λιγότερο στα κοινωνικά και προσωπικά τους χαρακτηριστικά ενώ οι γυναίκες δίνουν σημασία στο στάτους και στην οικονομική κατάσταση των αντρών. Ωστόσο, η μίμηση φαίνεται ότι επηρεάζει την αντίληψη των αντρών όσον αφορά όχι μόνο τα προσωπικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των γυναικών αλλά και τα φυσικά χαρακτηριστικά δηλαδή με απλά λόγια οι άντρες φαίνεται ότι θεωρούν πιο ελκυστικές τις γυναίκες που τους μιμούνται. 

Όλοι θέλουμε να αισθανόμαστε τόσο ξεχωριστοί όσο και μέρος μίας ομάδας και προσπαθούμε να βρούμε μία ισορροπία ανάμεσα σε αυτά τα δύο. Η μίμηση είναι μία ασυνείδητη προσπάθεια να βρούμε αυτή την ισορροπία συσχετιζόμενοι με τους άλλους, είναι μία προσπάθεια εύρεσης του «ανήκειν». Για παράδειγμα, στην αρχή μίας ερωτικής σχέσης μιμούμαστε ασυνείδητα τον επιθυμητό μας εραστή/ερωμένη σε μία προσπάθεια να δηλώσουμε ότι είμαστε ζευγάρι. Η ασυνείδητη μίμηση γίνεται όταν θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα δεσμό ή σχέση με κάποιον άλλο ενώ αντίθετα όταν δεν θέλουμε να δημιουργήσουμε μία τέτοια σχέση ασυνείδητα και αυτόματα σταματάμε να μιμούμαστε



Φωτεινή Μαστρογιάννη
Υπάρχει όμως ένας σημαντικός κίνδυνος στη μίμηση που δεν είναι άλλος από το να μιμούμαστε το λάθος άτομο. Με άλλα λόγια, πρέπει να ξέρουμε το πότε και ποιον μιμούμαστε γιατί εάν μιμούμαστε, για παράδειγμα, έναν αντιπαθητικό άνθρωπο, γινόμαστε και εμείς αντιπαθητικοί. Ωστόσο, το να ξέρουμε πότε και ποιον να μιμηθούμε δεν είναι κάτι εύκολο αλλά αντίθετα προϋποθέτει άριστη γνώση της κοινωνικής κατάσταση που αντιμετωπίζουμε, τους δρώντες αλλά και τον σκοπό της διάδρασης με άλλα λόγια, τι επιθυμούμε να επιτύχουμε από τη διάδραση με τον άλλο. Μας ενδιαφέρει να μας συμπαθήσει; Τότε, μπορούμε να τον/την μιμηθούμε διαφορετικά καλύτερα να μην το κάνουμε. 



Το κείμενο γράφτηκε για τη στήλη «Πλάτωνας όχι Πρόζακ» που διατηρώ στο ηλεκτρονικό περιοδικό Writer's Gang.



Τετάρτη, 6 Φεβρουαρίου 2019

Λογοκρισία και Άσκηση Ελέγχου

Φωτεινή Μαστρογιάννη

Διαβάζουμε συνεχώς για το πως το Facebook και άλλα κοινωνικά μέσα λογοκρίνουν αναρτήσεις που δεν είναι σύμφωνες με τη δική τους πολιτική ατζέντα (μην ξεχνάμε ότι στις ημέρες μας είναι οι εταιρείες και όχι οι πολιτικοί που καθορίζουν την πολιτική πραγματικότητα). Η ελευθερία έκφρασης, λοιπόν, έχει περιορισθεί και περιορίζεται δραματικά. Πέραν όμως της λογοκρισίας έχουμε και την αυτολογοκρισία στον λόγο των πολιτών και κυρίως στον δημοσιογραφικό λόγο. 
topless person taking bath in shower

Η αυτολογοκρισία είναι αποτέλεσμα εξωτερικών παραγόντων π.χ. πολιτικών, οικονομικών, κοινωνικών αλλά και ψυχολογικών όπως είναι η προσωπικότητα του δημοσιογράφου και η στάση του μέσου.

Οι συνθήκες που προκαλούν αυτολογοκρισία είναι αρκετές. Μία συνθήκη είναι το οικονομικό κίνητρο το οποίο μπορεί να αφορά είτε την απλή επιβίωση ενός εντύπου ή τη μεγιστοποίηση των κερδών ενός ήδη κερδοφόρου εντύπου.  Άλλα κίνητρα είναι το πολιτικό ή ακόμα και κίνητρα όπως είναι η διατήρηση της θέσης εργασίας κτλ.  

Ο Marlin (1938), υποστηρίζει ότι υπάρχουν διαφορετικά επίπεδα στα οποία μπορεί να ασκηθεί λογοκρισία ένα από αυτά είναι η αυτολογοκρισία ενώ ένα άλλο επίπεδο είναι όταν οι επικεφαλής ενός μέσου αποφασίζουν να μην δημοσιευθούν/προβληθούν κάποια κείμενα των δημοσιογράφων.  

Η αυτολογοκρισία έχει διαφορετικές μορφές. Για παράδειγμα, για να προβληθεί η στάση του μέσου, ένας δημοσιογράφος μπορεί να χρησιμοποιήσει τη λέξη «κυβέρνηση» αντί της λέξης «καθεστώς» κάτι το οποίο να αντιτίθεται στις δημοσιογραφικές  του πεποιθήσεις.  Μία άλλη συνθήκη είναι οι διάφορες πιέσεις που μπορούν να ασκηθούν, μία από αυτές  είναι η επίσημη λογοκρισία γιατί όπου αυτή υφίσταται, η αυτολογοκρισία τείνει να εκτείνεται πέραν των ορίων που θέτει η απαγόρευση της έκφρασης.
man standing while holding burning book

Ο Τζωρτζ Οργουελ στη Φάρμα των Ζώων είχε γράψει στον πρόλογο: «Αυτό που είναι ενοχλητικό είναι ότι η λογοκρισία είναι πολλές φορές εθελοντική» και προσθέτει «όποιος έχει ζήσει σε μία ξένη χώρα για αρκετό καιρό, μπορεί να βρει κάποια είδηση η οποία θα μπορούσε να είναι επικεφαλίδα στις εφημερίδες αλλά η είδηση αυτή αγνοήθηκε από τα βρετανικά μέσα. Κάτι τέτοιο δεν ήταν αποτέλεσμα κυβερνητικής παρέμβασης. Φαίνεται ότι υπήρχε μία σιωπηλή συμφωνία αποσιώπησης αυτών των γεγονότων».

Ενδιαφέρον είναι να επισημανθεί η σχέση αυτολογοκρισίας και ημι-αυταρχικών καθεστώτων. Στα καθεστώτα αυτά, η αυτολογοκρισία ασκείται μέσω καταπίεσης (νομικής και μη) αλλά και μέσω της ελεύθερης λειτουργίας των μέσων αρκεί αυτά να μεταδίδουν ειδήσεις ευνοϊκές για την ηγεσία και κατ’αυτό τον τρόπο ούτε χάνεται ο έλεγχος αλλά ούτε ευνοείται η ελευθερία της έκφρασης. Οι δημοσιογράφοι προσπαθούν να αποκαλύψουν τις παράνομες ενέργειες των πολιτικών ενώ αντίθετα οι πολιτικοί προσπαθούν να τις κρύψουν, ως εκ τούτου προκύπτει σύγκρουση όσον αφορά την αποκάλυψη της πληροφορίας. Οι πολιτικοί, αρκετές φορές, όχι μόνο προσπαθούν να κρύψουν τις πληροφορίες αλλά και προσπαθούν να χειραγωγήσουν γεγονότα. Η χειραγώγηση των γεγονότων γίνεται και από τα μέσα με στόχο την αύξηση των πωλήσεων αλλά και για προπαγάνδα. Ο Ζακ Ελλύλ (1965) υποστήριξε ότι τα ΜΜΕ είναι το πιο σημαντικό εργαλείο προπαγάνδας. 

Στις μέρες μας, με τη διασπορά ειδήσεων μέσω Διαδικτύου, οι αυταρχικές κυβερνήσεις προσπαθούν να λογοκρίνουν περιεχόμενο το οποίο είναι ενάντια στην πολιτική τους. Σε αρκετές περιπτώσεις μπλοκάρουν ιστοσελίδες και μερικές φορές εμποδίζουν την πρόσβαση στο Διαδίκτυο σε ολόκληρες περιοχές ακόμα και χώρες. 

Πλέον όμως χρησιμοποιούν πιο εξελιγμένες τεχνικές στο να παρεμποδίσουν την ελευθερία του τύπου. Οι τεχνικές αυτές είναι οι αυτοματοποιημένοι λογαριασμοί κοινωνικών μέσων και ο επιλεκτικός περιορισμός του εύρους ζώνης. Το ευρύ κοινό δεν μπορεί να αντιληφθεί τις τεχνικές αυτές, οι οποίες όμως κατορθώνουν να περιορίσουν την ανεξάρτητη δημοσιογραφία και το κάνουν όχι με τον περιορισμό της πληροφόρησης αλλά με τη διασπορά μεγάλης ποσότητας περιεχομένου (το κοινό κατακλύζεται από ειδήσεις), με παραπληροφόρηση, με αυτολογοκρισία λόγω της εμφανούς επιτήρησης (τα πάντα παρακολουθούνται βλ. κείμενό μου «Σε βλέπω») και μέσω της επιβράδυνσης της ταχύτητας του Διαδικτύου. 

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, όλο και μεγαλύτερο μέρος του κοινού έχει ενημερωθεί για την προπαγάνδα και για τις τεχνικές χειραγώγησης και παραπληροφόρησης και τις επιπτώσεις που αυτές έχουν στην πολιτική διαδικασία τόσο των δημοκρατικών όσο και των αυταρχικών χωρών. Βέβαια η διασπορά ψευδών ειδήσεων και η καλλιέργεια αμφιβολιών και κυνισμού (π.χ. όλοι είναι ίδιοι, τα παίρνουν κτλ.) δεν είναι κάτι νέο ωστόσο, σε αυτό που δεν έχει δοθεί η δέουσα προσοχή είναι οι αρνητικές συνέπειες των εκστρατειών παραπληροφόρησης για την ελευθερία του τύπου. 

Ακόμα και στην περίπτωση που το κοινό δεν πείθεται από την παραπληροφόρηση ή την προπαγάνδα, εντούτοις, η σκόπιμη διασπορά παραπλανητικών ειδήσεων ή ψευδών κατηγοριών (π.χ. κατηγορίες ότι είναι όλοι φασίστες, ακροδεξιοί κτλ.) επιτυγχάνει τον σκοπό της που είναι η υπονόμευση της ελεύθερης δημοσιογραφίας μέσω της απομάκρυνσης αξιόπιστου περιεχομένου και τον επαναπροσδιορισμό των θεμάτων που δίνονται για δημόσια συζήτηση (θέματα τα οποία επιβάλλει το οικονομικό/επιχειρηματικό και πολιτικό σύστημα). 

Πέραν αυτού, ενώ οι εκστρατείες παραπληροφόρησης μπορεί να κατευθύνονται από κρατικούς παράγοντες και τους συνεργάτες τους ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις, ενισχύονται από άτομα που λειτουργούν ιδία βουλήσει. Η αντίδραση σε αυτούς τους μηχανισμούς είναι δύσκολη γιατί οι διαχωριστικές γραμμές δεν είναι ευκρινείς ενώ είναι πολλοί αυτοί που διοχετεύουν κατευθυνόμενο περιεχόμενο.

Φωτεινή Μαστρογιάννη

Η ελευθερία της έκφρασης αποτελεί δημοκρατικό δικαίωμα παρά το γεγονός ότι στις κυβερνήσεις δεν αρέσει η κριτική. Ως δημοκρατικό δικαίωμα οφείλουμε να το υπερασπιστούμε και να το προστατεύσουμε. Η ελεύθερη και ανεξάρτητη δημοσιογραφία εμποδίζει την τυραννική συμπεριφορά της εξουσίας και όπως είπε ο Τόμας Τζέφερσον «εάν έπρεπε να αποφασίσω εάν θα πρέπει να έχουμε μία κυβέρνηση χωρίς εφημερίδες ή εφημερίδες χωρίς κυβέρνηση, δεν θα δίσταζα, ούτε για μία στιγμή, να επιλέξω το δεύτερο».






Το κείμενο γράφτηκε για τη στήλη του περιοδικού «Πλάτωνας όχι Πρόζακ» του περιοδικού Writers'Gang.

Προτεινόμενα αναγνώσματα 

Ελλύλ, Ζ. (1965). Η πολιτική αυταπάτη. Αθήνα: Νησίδες.
Οργουελ, Τ. (1945).  Η φάρμα των ζώων. Αθήνα: Κάκτος.
Arnaudo, D. (2018).  A new wave of censorship: distributed attacks on Expression and Press Freedom. [online]. Διαθέσιμο στο: https://www.cima.ned.org/publication/new-wave-censorship-distributed-attacks-expression-press-freedom/
Marlin, R. (1938). Propaganda and the ethics of persuasion.[online]. Διαθέσιμο στο: https://www.researchgate.net/publication/269956369_Propaganda_and_the_Ethics_of_Persuasion_2nd_ed_by_Randal_Marlin

Πέμπτη, 24 Ιανουαρίου 2019

Δεν Είμαστε Ξενομανείς, Είμαστε Δημιουργικοί Ανυπάκουοι

Φωτεινή Μαστρογιάννη



«Μπορούμε να αποκλείσουμε ότι οι άμεσες οικονομικές κρίσεις από μόνες τους παράγουν κομβικά ιστορικά γεγονότα, το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να δημιουργήσουν ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον για τη διάδοση ορισμένων τρόπων σκέψης και συγκεκριμένων τρόπων να θέτουμε και να λύνουμε τα ερωτήματα που συνδέονται με το σύνολο της επακόλουθης ανάπτυξης της εθνικής ζωής.»[1]

Αντόνιο Γκράμσι


Διάβασα στο άρθρο των Αττικών Νέων «Όσα απέκρυψαν από τον ελληνικό λαό. Πως η NSA και τα ΚΑΡΤΕΛ επιβάλλουν τακαθεστώτα στην Ελλάδα! (ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ - ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: ΔΥΟΕΘΝΙΚΟΙ ΠΡΟΔΟΤΕΣ)» που βασίζεται στο βιβλίο του Αθανάσιου Στριγά «Παγκόσμιοι Εντολοδότες»  ότι ένα από τα, μεταξύ πολλών και τραγικών άλλων, θέματα που απαίτησαν οι Αμερικάνοι να εφαρμοσθούν προκειμένου να στηρίξουν την άνοδο του Ανδρέα Παπανδρέου  στην εξουσία ήταν «να εφαρμόσει μία συγκαλυμμένη επιχείρηση εξαμερικανισμού του ελληνικού λαού πολιτιστικά γλωσσικά κλπ.».

Πράγματι τον εξαμερικανισμό τον έχουμε ζήσει και συνεχίζουμε να τον βιώνουμε βλ. τηλεοπτικές σειρές, εκμάθηση της αγγλικής από όλους τους Έλληνες ως υποχρεωτικής δεύτερης γλώσσας, πινακίδες στα καταστήματα στην αγγλική γλώσσα, γκρήκλις, χρήση αγγλικών λέξεων στον προφορικό λόγο πολλές φορές για να υποδηλώσει τη γλωσσομάθεια και «ανωτερότητα» κάποιου από τους άλλους, χρήση λατινικών σημείων στίξης όπως το λατινικό ερωτηματικό «?» αντί του ελληνικού « ; », αλλαγή ηθών και εθίμων βλ. πάρτυ εργένηδων πριν τους γάμους, πέταγμα ανθοδέσμης, ευχές για χάπι μπέρθντεϊ αντί της ελληνικής «χαρούμενα γενέθλια» καπ. Ο σκοπός λοιπόν του εξαμερικανισμού μάλλον έχει επιτευχθεί.

person in gray top painting flowers

Γιατί όμως ζήτησαν τον εξαμερικανισμό της ελληνικής κοινωνίας; Μα γιατί κάτι τέτοιο αποτελεί αυτό που καλείται πολιτιστική αποικιοκρατία. Στο σημείο αυτό να αναφερθώ στον Γκράμσι. Ο Γκράμσι υποστήριξε ότι  « μια μείζων πολιτική ομάδα για να μετατραπεί σε ηγεμονική θα πρέπει να υπερβεί το στάδιο της συγκρότησής της ως οικονομικής ομάδας, θα πρέπει δηλαδή να διεκδικήσει την ύπαρξή της στο πεδίο της ιδεολογίας και του πολιτισμού». Αυτό, δηλαδή, που απαίτησαν οι Αμερικάνοι. Δεν αρκέστηκαν στην οικονομική και στρατιωτική κυριαρχία (βλ. βάσεις που έφυγαν για να μείνουν και να πολλαπλασιασθούν τελικά)  αλλά απαίτησαν, κατά τα γραφέντα του Στριγά, την πλήρη κυριαρχία τους στον ελληνικό πολιτισμό.

Με τη γλωσσική και πολιτιστική κυριαρχία και το γενικότερο σβήσιμο της πολιτιστικής ταυτότητας ενός λαού (βλ. αλλαγή βιβλίων ιστορίας κτλ.)  οι αποικιοκράτες προσπαθούν να διαβρώσουν γλωσσικά και πολιτισμικά τα μικρότερα έθνη με στόχο την υποταγή τους. Η πολιτισμική ερήμωση συνοδεύει τη λεηλασία των εθνικών πόρων ενός λαού άλλωστε το ζούμε. Πέραν αυτού, θέλουν να βρουν καινούριες αγορές για τα προϊόντα τους και εξαφανίζουν οτιδήποτε αντιστέκεται σε αυτό.

shallow focus photography of pink and orange smoke
Το θέμα της γλώσσας είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Η εθνική γλώσσα θεωρείται κατώτερη ενώ η γλώσσα του αποικιοκράτη ανώτερη (γι’αυτό και η υπερηφάνεια των, κατά Λαζόπουλο, αγγλομαθημένων στην Ελλάδα, που να ήξεραν οι δύσμοιροι ότι δάγκωσαν το τυρί στη φάκα).  Είναι όμως και κάτι ακόμα, το να μιλά κάποιος τη γλώσσα του είναι στοιχείο έκφρασης μίας ανεξάρτητης ταυτότητας και μη υποταγής, κάτι που δεν θέλουν οι αποικιοκράτες.

Οι διάφοροι λαοί έχουν διαφορετική κουλτούρα και διαφορετικό τρόπο σκέψης που εκφράζεται μέσα από τη γλώσσα γι’αυτό και έχουμε πληθώρα γλωσσών στον πλανήτη. Η γλώσσα λοιπόν είναι ένα σύμβολο πολιτιστικής παραγωγής αλλά αποτελεί και σύμβολο της ανεξαρτησίας του πολιτισμού ενός λαού. Οι αποικιοκράτες γνωρίζοντας αυτές τις σημαντικές διαστάσεις της γλώσσας επικεντρώνονται ιδιαίτερα στην καταστροφή της γλώσσας κυρίως των χαμηλών κοινωνικών τάξεων βλ. στα καθ’ημάς η χρήση – ευτυχώς μειούμενη - των γκρήκλις από άτομα χαμηλού εκπαιδευτικού επιπέδου, ο χαμηλός βαθμός αναγνωσιμότητας βιβλίων,  η κάκιστη ορθογραφία και συντακτικό συνήθως ατόμων που αποφοίτησαν από κάτω του μετρίου δημόσια κυρίως σχολεία. 

pink balloon tied on white wooden chairΌλα ενδεικτικά αφενός της χαμηλής κοινωνικής προέλευσης των συγκεκριμένων ατόμων και αφετέρου της σκόπιμης καταστροφής της ελληνικής γλώσσας όπως δρομολογήθηκε από το εξίσου κάκιστο εκπαιδευτικό σύστημα που έγινε καθ’υπαγόρευση των αποικιοκρατών σε συνεργασία με τους πολιτικούς συνεργάτες τους στην Ελλάδα  σύμφωνα με όσα  διαβάσαμε στο άρθρο του Στριγά.

Δεν είναι τυχαία η πρόταση τηςΆννας Διαμαντοπούλου, τότε επιτρόπου για την Απασχόληση και τις Κοινωνικές Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 2001, για καθιέρωση της αγγλικής ως δεύτερης επίσημης γλώσσας στην Ελλάδα, θέση την οποία διατήρησε αμετανόητα και το 2008.
Όταν ένα έθνος χάνει τη γλώσσα του που είναι φορέας του πολιτισμού του αποδεχόμενο μία άλλη γλώσσα τότε θα αποδεχθεί την κουλτούρα της ξένης αυτής γλώσσας και έτσι μέσω αυτής θα αποδεχθεί μία άλλη ταυτότητα αρνούμενο τη δική του.

Η αποδοχή της ξένης αυτής ταυτότητας πέρα από τη γλώσσα γίνεται και με άλλες μεθόδους όπως π.χ. με μελέτες και συγγράμματα που παραποιούν την ιστορία αλλά και με έργα που παρουσιάζουν μία ψεύτικη εικόνα της άλλης ταυτότητας – το τελευταίο το είδαμε και το βλέπουμε κατά κόρον με τις εξιδανικευμένες εικόνες της αμερικανικής κοινωνίας μέσω των χολλυγουντιανών ταινιών αλλά και των τουρκικών σειρών που κατά κόρον προβάλλουν τα ντόπια τηλεοπτικά κανάλια. Το ίδιο γίνεται και με τη μουσική κτλ.  Στόχος είναι να παρουσιασθεί η ξένη κουλτούρα ως κάτι ιδιαίτερα εξελιγμένο και εάν οι ντόπιοι θέλουν να γίνουν μέρος αυτού του προοδευμένου κόσμου  (βλ. δυτικού) και να είναι και αυτοί εξελιγμένοι και όχι οπισθοδρομικοί θα πρέπει  να αποτελέσουν μέρος της ξένης αυτής κουλτούρας.

Δεν είναι, κι αυτή τη φορά, τυχαία  η επίθεση της Αμερικής και κυρίως της Γερμανίας (και μεγάλου μέρους του Δυτικού κόσμου) εναντίον των Ελλήνων με τη χρήση στερεοτύπων, υποδείξεων ακόμα και απειλών βλ. τελευταίες δηλώσεις Νίμιτς. Το νόημα είναι: αφού είστε τεμπέληδες, διεφθαρμένοι και άλλα τέτοια ψευδή που ακούγονται από τους δυτικούς, εμείς θα σας ελέγχουμε στα πάντα. Κάτι το οποίο έκαναν και κάνουν. Παρουσιάζονται λοιπόν αυτοί ως οι γνωστικοί ενώ οι Έλληνες παρουσιάζονται ως ανόητοι. Μάλιστα η επίθεση στην εθνική ταυτότητα γίνεται και με μέσα παραπλάνησης και ιστορικής παραποίησης όπως είναι ότι οι Έλληνες είναι συνονθύλευμα λαών και δεν είναι πραγματικοί Έλληνες, η Μακεδονία δεν είναι ελληνική και άλλα τέτοια που σε άλλους καιρούς θα γελούσαμε με το βάθος της ανοησίας τους , πλην όμως σήμερα, δυστυχώς, με τις απανωτές επιθέσεις σε όλα τα επίπεδα εναντίον των Ελλήνων, έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν σύγχυση ειδικότερα στα λαϊκά στρώματα που δεν έχουν υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης.

person using black typewriterΠώς μπορεί όμως μια κοινωνία να αντιδράσει στη βίαιη επίθεση των επικυρίαρχων στον πολιτισμό της; Οι μελετητές υποστηρίζουν ότι το πιο ισχυρό όπλο είναι η «δημιουργική ανυπακοή» η οποία συνίσταται στην άρνηση της γλώσσας που πάει να επιβληθεί (της αγγλικής πρωτίστως και δευτερευόντως της γερμανικής και της τουρκικής στα καθ’ημάς) και παραγωγή πολλών έργων και κυρίως λογοτεχνικών στην εθνική γλώσσα. Ο Φάνον (1963) υποστηρίζει ότι η εθνική λογοτεχνία είναι ένα σημαντικό όπλο στη μάχη για την απόκτηση της πολιτικής ανεξαρτησίας. Η πολιτιστική και πολιτική ανεξαρτησία αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Φωτεινή Μαστρογιάννη
Η συγγραφή, λοιπόν, κειμένων  στην ελληνική γλώσσα και γενικότερα η παραγωγή πολιτιστικών έργων  αποτελεί ένα μεγάλο όπλο για τη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας. Η ανάδειξή τους ακόμα και η μετάφρασή τους για τα ξένα έντυπα τρομάζει τους επικυρίαρχους, τους μειώνει την αυτοπεποίθηση γιατί αποδεικνύει την ανθεκτικότητα της κουλτούρας των εθνών που θέλουν να υποτάξουν αλλά και τη διείσδυσης της ξένης κουλτούρας στη δική τους.
Αντίσταση λοιπόν μέσω της διατήρησης και δημιουργικής ανάπτυξης του ελληνικού πολιτισμού. Γιατί όχι;


 Το κείμενο γράφτηκε για τη στήλη «Πλάτωνας όχι Πρόζακ» του ηλεκτρονικού περιοδικού Writers Gang.


Fanon F (1963) The Wretched of the Earth, transl. Constance Farrington (translation of the 1961 book: New York, Grove Weidenfeld). P. 187.
Gramsci, A. Gefangnishefte, τόμος 7, Βερολίνο 1996, σ. 1563.

Τρίτη, 15 Ιανουαρίου 2019

Η Φωτεινή Μαστρογιάννη στους «Ακροβάτες του Ονείρου» 13/01/2019

Η Φωτεινή Μαστρογιάννη συζητά με τον Πέτρο Ιωάννου στη ραδιοφωνική εκπομπή «Ακροβάτες του Ονείρου»  για την επικαιρότητα με βάση το κείμενό της «η Εποχή της Ανοησίας - Η Βουλή των Φαυλοτήτων». 

Το κείμενο μπορείτε να διαβάσετε εδώ: 
http://mastroyanni.blogspot.com/2019/01/e-h-b.html  

Την εκπομπή μπορεί να ακούσετε εδώ:


Πέμπτη, 3 Ιανουαρίου 2019

Η Eποχή της Aνοησίας – H Bουλή των Φαυλοτήτων

 Φωτεινή Μαστρογιάννη

Το 2018 τελείωσε και το 2019 προοιωνίζεται συνταρακτικό και με μεγάλες αλλαγές ιδιαίτερα στο πολιτικό σύστημα σε παγκόσμιο επίπεδο. Δεν γνωρίζω κατά πόσο οι αλλαγές αυτές θα είναι καλύτερες για την πλειοψηφία των ανθρώπων ή όχι. Το πολιτικό σύστημα βρίσκεται σε παρακμή πάρα πολλά χρόνια τώρα. Ο Χέρμπερτ Ρηντ ήδη από το 1940 έγραψε κάτι που το βρίσκω απόλυτα επίκαιρο. «Η σημερινή Βουλή των Κοινοτήτων μας έχει πέσει κάτω και από μετριότητα, σε ένα απόλυτο μηδέν χυδαιότητας και ανικανότητας. Βουλή των Φαυλοτήτων θα έπρεπε να λέγεται. Το λέω αυτό θυμούμενος όλα όσα έλεγε ο Μπέιτζχοτ προς υπεράσπιση της βλακείας στα υψηλά αξιώματα. Όμως ο νεότερος πολιτικός δεν είναι βλάκας: είναι μια τερατώδης μορφή που μοιάζει να το έχει σκάσει από κάποιο τσίρκο, και αναδίδει την απαίσια αύρα του κλόουν».

Policeman Holding Handcuffs and Man Wearing Blue Suit Carrying Books Figures on Brown Surface

Το γεγονός ότι η ομοιότητα των παραπάνω με τη σημερινή κατάσταση δεν αφήνει πολλά περιθώρια για αισιόδοξες σκέψεις αλλαγής προς το καλύτερο. Γιατί όμως; Αρκετοί ρίχνουν τα βάρη στους πολίτες για τη διαμόρφωση αυτής της κατάστασης, πολίτες που έχουν μετεξελιχθεί σε άβουλα όντα, απαθή, χωρίς κριτική σκέψη, αμαθή και φθονερά. Ο Ρηντ το αποδίδει στην πολιτική της ισοπέδωσης των ανθρώπων που προβάλλεται ως ισότητα από τη δημοκρατική θεωρία και πρακτική εάν και κατά την άποψή μου πρόκειται περί ψευδοδημοκρατίας. Παραθέτει δε, εύστοχα, τη ρήση του Νίτσε (Πέρα από το καλό και το κακό) που δυστυχώς και αυτή είναι άκρως επίκαιρη. «Η υψηλή πνευματική ανεξαρτησία, η θέληση να στέκεσαι μόνος σου, η μεγάλη διάνοια θεωρούνται επικίνδυνες – καθετί που ανεβάζει το άτομο πάνω από την αγέλη και προκαλεί φόβο στον πλησίον του ονομάζεται στο εξής κακό , η έντιμη , μετριοπαθής, υπάκουη, εξομοιωτική διάθεση, το μετρημένο και μέτριο στους πόθους, αποκτούν ηθικό όνομα και υπόληψη».

Ήδη, προφητικά σχεδόν, ο Ρηντ είχε προβλέψει τη καταδυνάστευση της πολιτικής ορθότητας και της απολυταρχικής εξομοίωσης των πάντων. «Η φυσική ποικιλομορφία των αναγκών, των προτερημάτων, των ικανοτήτων, αγνοήθηκε, και οι άνθρωποι στριμώχτηκαν σε κοινά καλούπια, σε πάγιες ρουτίνες, σε τυποποιημένα πρότυπα κάθε είδους. Όχι μόνο τα σώματα, αλλά και τα μυαλά και οι ευαισθησίες των ανθρώπων στρατολογήθηκαν από το κράτος, και όλα στο όνομα της δημοκρατικής δικαιοσύνης».
Four People Holding Green Check Signs Standing on the Field Photography

Ο άνθρωπος λοιπόν δεν είναι ελεύθερος αλλά άκρως καταπιεσμένος. Όπως γράφει ο Ρηντ «ελευθερία είναι η θέληση να είσαι υπεύθυνος για τον εαυτό σου». Οι μαζικές κινητοποιήσεις στη Γαλλία με τα κίτρινα γιλέκα αποδεικνύουν ότι μεγάλα τμήματα του πληθυσμού επιθυμούν πραγματικά να είναι υπεύθυνα για τον εαυτό τους. Στην Ελλάδα υπήρξαν όντως πολλά κινήματα ειρηνικής αντίστασης αλλά όχι πολιτικής ανυπακοής. Υπάρχει έντονη κριτική, σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο, στη «Βουλή των Φαυλοτήτων» η οποία διαρκώς προκαλεί το κοινό αίσθημα με συνεχείς υποτιμητικές δηλώσεις εναντίον του λαού που έχουν ξεπεράσει τα όρια του γελοίου (εκτός από την Ελλάδα, υποτιμητικές δηλώσεις εναντίον του λαού διαβάζουμε ότι γίνονται και στη Γαλλία από τον Μακρόν και πιθανολογώ ότι το νέο αυτό στυλ «υπεροπτικής» πολιτικής θα εφαρμόζεται και αλλού), κριτική όμως που δεν μετουσιώνεται σε ουσιαστικές κινήσεις για πολιτική και κοινωνική αλλαγή. 

Φωτεινή Μαστρογιάννη
Η έλλειψη κινήσεων για ουσιαστική αλλαγή, όσον αφορά την Ελλάδα, μπορεί να οφείλεται στη διαρκή καταπίεση των ανθρώπων ως αποτέλεσμα των εξαρτήσεων της χώρας από τις ξένες δυνάμεις, μπορεί να οφείλεται στην προαναφερθείσα αλλοτρίωση που έχει επιβάλλει η πολιτική της ισοπέδωσης, στην εκτεταμένη κομματοκρατία που λειτουργεί ως τρόπος ελέγχου της σκέψης και των ανεξάρτητων πολιτικών δράσεων ή, για να κλείσω με μία νότα αισιοδοξίας, μπορεί να οφείλεται στο ότι η αλλαγή αυτή εκκολάπτεται και απλά περιμένει τον κατάλληλο χρόνο. Ας ευχηθούμε, το 2019 να είναι ο χρόνος που η Ελλάδα και η ανθρωπότητα στο σύνολό της, θα απαλλαχθούν από τις εξαρτήσεις και την ισοπεδωτική «λογική» και θα αναδυθεί ένας καινούριος καλύτερος κόσμος.


Herbert Read – Αλυσίδες ελευθερίας. Σκέψεις για τη φιλοσοφία του αναρχισμού. Εκδ.Ηριδανός.

Το κείμενο γράφτηκε για τη στήλη «Πλάτωνας όχι Πρόζακ» του ηλεκτρονικού περιοδικού Writer's Gang.